PTSS staat voor Posttraumatische Stressstoornis. Het is een psychische aandoening die kan ontstaan nadat iemand een traumatische gebeurtenis heeft meegemaakt of getuige daarvan is geweest. Trauma’s die PTSS kunnen uitlokken variëren van ernstige ongelukken en geweld tot langdurige, stressvolle situaties. Niet iedereen die een trauma meemaakt, ontwikkelt PTSS, maar bij sommige mensen blijven de ervaringen langdurig doorwerken en nemen ze een ingrijpende plaats in hun dagelijks leven.
Wat gebeurt er bij PTSS?
Wanneer iemand een bedreigende of overweldigende situatie meemaakt, zoals een ernstig ongeluk, (seksueel) geweld, oorlogservaringen, natuurrampen of herhaaldelijke emotionele of fysieke mishandeling, kan het normale stress verwerkingsmechanisme ontregeld raken. Gedachten, gevoelens en lichamelijke reacties blijven dan langer dan verwacht actief, ook wanneer de gebeurtenis voorbij is.
Normaal gesproken verwerken de meeste mensen ingrijpende gebeurtenissen in de loop van de tijd. Bij PTSS daarentegen blijven de herinneringen, gevoelens en stressreacties regelmatig terugkomen en beïnvloeden ze het dagelijks functioneren.
Wat zijn de eerste signalen van PTSS?
De eerste tekenen van PTSS kunnen verschillen per persoon, maar er zijn een aantal veelvoorkomende signalen waar u op kunt letten:
- Herbelevingen
Mensen met PTSS kunnen herhaaldelijk het trauma opnieuw ervaren alsof het opnieuw gebeurt. Dit kan via:
- Flashbacks
- Opdringerige herinneringen
- Nachtmerries
Deze herbelevingen kunnen gepaard gaan met sterke emotionele of lichamelijke reacties.
- Vermijding
Vaak proberen mensen met PTSS situaties, mensen of gedachten te vermijden die hen herinneren aan het trauma. Dit kan betekenen dat ze:
- Plaatsen vermijden die herinneringen oproepen
- Niet willen praten over wat er gebeurd is
- Afleiding zoeken om te voorkomen dat herinneringen terugkomen
Vermijding kan de dagelijkse routine en sociale contacten beperken.
- Negatieve veranderingen in denken en stemming
Na een trauma kunnen gedachten en gevoelens veranderen. Veel voorkomende veranderingen zijn:
- Gevoelens van schuld, schaamte of verlies van vertrouwen
- Moeite om positieve emoties te ervaren
- Teruggetrokken gedrag
Soms voelt het alsof niets leuk meer is of alsof de toekomst somber is.
- Verhoogde prikkelbaarheid en stressreacties
Mensen met PTSS reageren vaak sterker op alledaagse prikkels. Dat kan zich uiten in:
- Slaapproblemen
- Scherpe schrikreacties
- Concentratieproblemen
- Prikkelbaarheid of woede-uitbarstingen
Deze reacties lijken soms niet in verhouding te staan tot wat er op dat moment gebeurt.
Wanneer ontstaan de eerste signalen?
De meeste mensen ontwikkelen PTSS binnen drie maanden na een traumatische gebeurtenis, maar soms verschijnen klachten pas veel later. Belangrijk is dat deze signalen langdurig aanhouden (meestal langer dan een maand) en zodanig zijn dat ze het dagelijks leven beïnvloeden, zoals werk, relaties of gezondheid.
Niet iedereen met intense stressreacties na een trauma ontwikkelt PTSS; sommige klachten verdwijnen vanzelf na verloop van tijd. Blijven de klachten echter aanhouden of verergeren, dan is professionele begeleiding zinvol.
Hoe kunt u helpen of hulp zoeken?
Herkennen van PTSS-signalen is de eerste stap. Voor uzelf of bij iemand anders kan het helpen om:
- Open te spreken over wat u ervaart
- Rust en veiligheid te zoeken
- Professionele ondersteuning te overwegen
Bij Aelbrecht GGZ bieden we eerlijke begeleiding, uitleg en behandeling bij PTSS, met aandacht voor uw tempo, veerkracht en herstel.
Wilt u meer weten over PTSS therapie of over het intakegesprek bij Aelbrecht GGZ? Of bent u benieuwd hoe therapie bij PTSS eruitziet en wat u kunt verwachten? Onze specialisten informeren u graag over de mogelijkheden. Neem gerust contact op.
Veelgestelde vragen over wat PTSS is
- Wat is het verschil tussen PTSS en acute stress?
Acute stressreacties kunnen kort na een trauma voorkomen en verdwijnen vaak vanzelf binnen enkele weken. Bij PTSS blijven de klachten langer voortduren (meestal langer dan één maand) en verstoren ze u dagelijks functioneren.
- Kunnen kinderen ook PTSS krijgen?
Ja, kinderen kunnen PTSS ontwikkelen, maar de signalen zijn soms anders zichtbaar, zoals teruggetrokken gedrag, regressie in ontwikkeling of herhaald spel dat het trauma uitbeeldt.
- Hoe wordt PTSS behandeld?
Behandeling kan bestaan uit therapieën zoals cognitieve gedragstherapie, EMDR en soms medicatie, afgestemd op iemands klachten en behoeften.